Sáng 24-8, tại kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI đã biểu quyết thông qua Luật Phát triển đô thị — đạo luật được các đại biểu kỳ vọng sẽ tháo gỡ điểm nghẽn thể chế và tạo động lực tăng trưởng mới cho các đô thị lớn, đặc biệt là TPHCM.

Trong bối cảnh các đô thị lớn và khu công nghiệp được xác định là những cực tăng trưởng mới, Luật Phát triển đô thị sẽ tạo khung pháp lý tháo gỡ các điểm nghẽn và mở ra các cơ chế phát triển đột phá, theo PGS-TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội.

Ông Sơn cho rằng việc tạo thêm động lực cho đầu tàu kinh tế như TPHCM không chỉ thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội địa phương mà còn góp phần hiện thực hóa các chủ trương lớn của Đảng và mục tiêu chiến lược dài hạn của đất nước. Luật giao nhiều quyền hạn lớn hơn, đi kèm trọng trách lớn hơn và mở ra cơ hội tốt hơn, do đó HĐND và UBND TPHCM cần sớm ban hành các văn bản, nghị quyết, kế hoạch phù hợp với đặc điểm và yêu cầu phát triển của thành phố.

Đại biểu Trịnh Thị Tú Anh, Ủy viên Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, nhận định luật tạo động lực tăng trưởng lớn cho TPHCM và các đô thị liên quan thông qua đẩy mạnh phân cấp, phân quyền trong các lĩnh vực biên chế, tổ chức bộ máy, quy hoạch, tài chính, ngân sách, giáo dục, khoa học - công nghệ và y tế.

Bà Tú Anh cho rằng thẩm quyền được trao thêm giúp TPHCM và các đô thị khác có thêm dư địa phát triển, xây dựng mô hình kinh tế - xã hội dựa trên kinh tế tri thức, khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo, đồng thời tăng khả năng liên kết vùng và thu hút các địa phương lân cận.

Việc Quốc hội thông qua luật mới chỉ là bước khởi đầu, hiệu quả còn phụ thuộc vào khâu tổ chức thực hiện. Bà đề nghị TPHCM sớm ban hành văn bản thuộc thẩm quyền, xây dựng quy hoạch, kế hoạch và chương trình tạo động lực tăng trưởng mới, phân công trách nhiệm và cơ chế phối hợp rõ ràng; phân cấp, phân quyền lớn phải đi đôi với kiểm soát quyền lực, phát huy vai trò giám sát, phản biện của Đoàn đại biểu Quốc hội, HĐND TPHCM, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội.

Bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh, Giám đốc Sở Tư pháp TPHCM, khẳng định thành phố đã sẵn sàng triển khai luật, trong đó sẵn sàng ban hành chỉ thị của Thành ủy và kế hoạch triển khai, xác định cụ thể công việc, văn bản cần ban hành, cơ quan soạn thảo, các ban của HĐND thẩm tra và trách nhiệm chỉ đạo của lãnh đạo HĐND, UBND thành phố.

Ngay sau khi Quốc hội thông qua luật, thành phố sẽ tổ chức hội nghị triển khai và kỳ họp HĐND. Các cơ quan cần chuyển từ tư duy quản lý thụ động sang chủ động, sáng tạo trong kiến tạo thể chế; khi được trao quyền, phân cấp mạnh mẽ, các đơn vị phải chủ động xây dựng phương án, giải pháp cụ thể để chính sách sớm phát huy hiệu quả, tạo đà phát triển cho thành phố.